Izgradnja jevrejskog kulturnog centra i sinagoge na lijevoj obali Vrbasa, kod mosta „Venecija“, bi?e mjesto za molitvu, prou?avanje svetih spisa i širenja dobre volje me?u ljudima, istakao Jakov Danon

Otkako je 1944. godine srušena posljednja jevrejska sinagoga u Banjoj Luci, trebalo je da pro?e više od šest decenija kako bi stotinjak Jevreja, koliko ih danas živi u ovom gradu, dobilo novi jevrejski kulturni centar.

Prema rije?ima predsjednika Jevrejske opštine Banja Luka Jakova Danona, sa Službom grada je dogovoreno da izgradnja jevrejskog kulturnog centra i sinagoge bude na lijevoj obali Vrbasa, kod mosta „Venecija“. – Nadamo se da ?e biser banjolu?kog vjerskog gra?evinarstva, veleljepno zdanje, sinagoga, za nekoliko godina ugledati svjetlost dana. Bi?e to mjesto za molitvu, prou?avanje svetih spisa i širenje dobre volje me?u ljudima – istakao je Danon. Me?utim, naveo je on, najve?a prepreka izgradnji jevrejskog kulturnog centra i sinagoge, koji bi imali istorijsku i kulturnu vrijednost, jeste zamjena parcela starog jevrejskog groblja, iza sportske dvorane „Borik“, za zemljište gdje je predvi?ena izgradnja centra.

– Kada se završi ova zamjena, tek ?e se onda uraditi donatorski projekat i izabra?e se izvo?a? radova za izgradnju sinagoge. Naime, na podru?ju grada Banje Luke bile su izgra?ene ?etiri sinagoge, tri sefardske i aškenaska, koje burni doga?aji koji su se desili na ovim prostorima nisu zaobišli – naveo je Danon. Prema njegovim rije?ima, prva jevrejska sinagoga, od drveta, podignuta je 1878. godine na mjestu gdje se danas nalazi preduze?e „Tržnica“.

Pored nje je postojala i osnovna škola, koju su u to vrijeme poha?ala 23 dje?aka, a godinu dana poslije, izgra?ena je i druga, i to na uglu današnje Jevrejske ulice. Davne 1937. godine, dodao je on, izgra?ena je i tre?a sinagoga, a pored nje i jevrejski dom, u kojem su se održavale razne kulturne manifestacije, priredbe i koncerti duhovne muzike, izložbe i organizovali kongresi. – Posljednja sinagoga podignuta je 1905. godine.

Sva ?etiri vjerska objekta, kroz ratove, mijenjali su svoju namjenu. Od njih su pravljene kafane i javne ku?e, a naš narod nije imao mjesta za okupljanje – ispri?ao je Danon. On je dodao da su se iz tih razloga Jevreji iseljavali iz ovog grada i odlazili u Izrael.

– Pored centra i sinagoge, izgradi?emo i moderan pres-centar, salu za održavanje sve?anosti i priredbi, kongresnu dvoranu i nacionalnu kuhinju. Tako?e, omogu?i?emo našim studentima, ali i mnogim drugim zainteresovanim, odlazak u Izrael – rekao je Jakov Danon i dodao da na taj na?in žele da izgrade malu jevrejsku ?etvrt.


Prostor

Prije pet godina predstavnici Jevrejske opštine od grada su na koriš?enje dobili poslovni prostor u ulici Petra Preradovi?a, u kojem i danas tradicionalno proslavljaju jevrejske praznike, druže se i okupljaju ?lanove omladinskih i drugih sekcija.

– Predstaviti Jevreje i ispri?ati njihove strahove holokausta na najstravi?niji na?in i ozbiljno govoriti o ideji ujedinjenja, sasvim je druga?ije od pisanja porodi?nih hronika o životu ovog naroda. Gradnjom sinagoge upozna?emo sve gra?ane sa našim porijeklom i tradicijom – rekao je predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Jakov Danon.

N. VRANKOVI?, „Glas Srpske“, 14.11.2007.